İçki istehsalı sistemlərində enerji səmərəliliyinin artırılması problemləri və həlli yolları
DOI:
https://doi.org/10.52171/herald.400Anahtar Kelimeler:
enerji səmərəliliyi- içki istehsalı sistemləri- sənaye enerji optimallaşdırılması- enerji idarəetməsi- dayanıqlılıqÖzet
Enerji səmərəliliyi, xüsusilə içki istehsalı kimi enerji tutumlu sahələrdə sənaye istehsal sistemlərinin dayanıqlı fəaliyyətinin təmin edilməsində əsas amillərdən birinə çevrilmişdir. Bu məqalədə içki istehsalı sistemlərində enerji istehlakının strukturu təhlil olunur, xammalın hazırlanması, qarışdırma, istilik emalı, soyutma, doldurma və qablaşdırma mərhələləri üzrə istilik və elektrik enerjisinə olan tələbat qiymətləndirilir. Enerji səmərəliliyinə mənfi təsir göstərən əsas problemlər, o cümlədən köhnəlmiş avadanlıqların istifadəsi, qeyri-optimal proses layihələndirilməsi, səmərəsiz istismar rejimləri, monitorinq və məlumat çatışmazlığı, eləcə də sistemli enerji idarəetməsinin olmaması müəyyən edilmişdir. Bu problemlərin aradan qaldırılması məqsədilə texniki və təşkilati xarakterli inteqrasiya olunmuş həllər təklif edilir. Yüksək səmərəli mühərriklərin və tezlik çeviricilərinin tətbiqi ilə avadanlıqların modernləşdirilməsi, proseslərin optimallaşdırılması, tullantı istiliyin bərpası və enerji idarəetmə sistemlərinin tətbiqi əsas istiqamətlər kimi göstərilir. Eyni zamanda, ümumi və xüsusi enerji sərfiyyatının qiymətləndirilməsi, avadanlıqların faydalı iş əmsalının müəyyən edilməsi, enerji, xərc və ekoloji təsirin minimumlaşdırılması üçün tək və çoxmeyarlı optimallaşdırma modelləri hazırlanmışdır. Sistem səviyyəsində inteqrasiya olunmuş optimallaşdırma yanaşması istehsal proseslərinin əlaqələndirilmiş idarə olunmasına imkan verir və ümumi enerji göstəricilərini yaxşılaşdırır. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, kompleks enerji səmərəliliyi strategiyalarının tətbiqi enerji istehlakını və istismar xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır, istixana qazı emissiyalarını minimumlaşdırır və dayanıqlı, etibarlı və iqtisadi cəhətdən səmərəli içki istehsalı sistemlərinin formalaşdırılmasına töhfə verir.
References
1. Capehart, B.L., Turner, W.C., & Kennedy, W.J. Guide to Energy Management. Fairmont Press. 2020.
2. Thumann, A., Younger, W. Handbook of Energy Audits. CRC Press. 2018.
3. Saidur, R. A review on electrical motors energy use and energy savings. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 2010, 14(3), 877–898.
https://doi.org/10.1016/j.rser.2009.10.018
4. Hasanbeigi, A., Price, L. A technical review of emerging technologies for energy and water efficiency and pollution reduction in the textile industry. 2015, Volume 95, Pages 30-44. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.02.079
5. ISO 50001:2018. Energy management systems. ISO. https://www.iso.org/iso-50001-energy-management.html
6. Fleiter, T., Hirzel, S., Worrell, E. The characteristics of energy-efficiency measures – a neglected dimension. Energy Policy, Elsevier. 2012, vol. 51(C), pages 502-513. DOI: 10.1016/j.enpol.2012.08.054
7. Carbon Trust. Industrial Energy Efficiency Guide. 2019.
https://www.scribd.com/document/317438771/The-Carbon-Trust-Business-Energy-Guide
8. Worrell, E. et al. Industrial energy efficiency and climate change mitigation. Energy Efficiency. 2009, 2(2), 109–123. DOI 10.1007/s12053-008-9032-8
9. Bevilacqua, M. et al. Energy efficiency improvement in industrial systems. Journal of Cleaner Production. 2015, 91, 190–202.
10. Bunse, K. et al. Integrating energy efficiency in production management. IJPE. 2011, 131(2), 364–373.
11. European Commission. BAT Reference Document for Food, Drink and Milk Industries. 2020.
12. International Energy Agency. Energy Efficiency in Industry. 2017.
13. Kaya, D., Eyidoğan, M. Energy conservation in beverage production. ECM. 2010, 51(7), 1519–1528.
14. Chiaroni, D. et al. Digitalization for energy efficiency. Energy Procedia. 2017, 105, 183–188.
15. Nielsen, P., Wenzel, H. Environmental aspects in production planning. Journal of Cleaner Production. 2002, 10(3), 247–257.
16. Smith, R. Chemical Process Design and Integration. Wiley. 2016.
17. Seider, W. D. et al. Product and Process Design Principles. Wiley. 2017.
18. Wang, J. et al. Energy-efficient scheduling. Computers & Chemical Engineering. 2016, 94, 293–304.
19. Zeng, Y. et al. Multi-objective optimization for industrial energy systems. Applied Energy/ 2018, 231, 124–138.
20. Aghadiyeva, T. Improving Energy Security by Increasing the Efficiency of System Gathering Production Oil and Gas Well. Herald of Azerbaijan Engineering Academy, 2024, 16(1), 111–120. https://doi.org/10.52171/2076-0515_2024_16_01_111_120
Downloads
Yayınlanmış
How to Cite
Sayı
Bölüm
License
Copyright (c) 2025 Ismayil Umudov
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
