Azlegirli poladların vakuum emalı zamanı azotun kənarlaşdırılmasının kinetik aspektləri
DOI:
https://doi.org/10.52171/herald.389Anahtar Kelimeler:
vakuum emalı- azotun kənarlaşdırılması- azlegirli poladlar- qazsızlaşdırma kinetikası- kütlə mübadiləsi- sənaye polad istehsalıÖzet
Bu tədqiqat azlegirli poladların vakuum emalı zamanı azotun kənarlaşdırılmasının kinetik xüsusiyyətlərinin sənaye şəraitində araşdırılmasına həsr olunub. Azlegirli poladların istehsalında vakuum emalı zamanı həll olmuş azotun kənarlaşdırılması mühüm texnoloji mərhələdir, çünki azotun yüksək miqdarı poladın mexaniki xassələrinə və istismar göstəricilərinə mənfi təsir göstərir. Vakuum şəraitində azotun kənarlaşdırılması üçün termodinamik imkanlar əlverişli olsa da, sənaye təcrübəsi göstərir ki, prosesin effektivliyi çox vaxt kinetik amillərlə məhdudlaşır. Tədqiqat vakuum qazsızlaşdırma qurğularında aparılmış sənaye müşahidələrinə əsaslanır və kütlə mübadiləsinin klassik nəzəri müddəaları ilə dəstəklənir. Azotun kənarlaşdırılması birinci dərəcəli kinetik model əsasında diffuziya ilə məhdudlaşan proses kimi qiymətləndirilib, vakuumun sabitliyinin, qabarcıq dinamikasının və metal–qaz qarşılıqlı təsirinin rolu təhlil olunub. Nəticələr göstərir ki, vakuumun sabit saxlanılması azotun kənarlaşdırılmasının effektivliyini artırır, təzyiq dəyişkənliyi isə prosesin intensivliyini azaldır və azotun yenidən udulmasına səbəb ola bilər. Alınmış nəticələr vakuum rafinasiyası proseslərinin optimallaşdırılması və polad keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün praktiki əhəmiyyət daşıyır.
References
1. Fruehan R.J. The Making, Shaping and Treating of Steel: Steelmaking and Refining / R.J. Fruehan // Pittsburgh, AISE Steel Foundation, 1998. – 767 p.
2. Turkdogan E.T. Fundamentals of Steelmaking / E.T. Turkdogan // London, The Institute of Materials, 1996. – 331 p.
3. Ghosh A., Chatterjee A. Ironmaking and Steelmaking: Theory and Practice / A. Ghosh, A. Chatterjee // New Delhi, PHI Learning Pvt. Ltd., 2008. – 492 p.
4. Metelkin A.A., Sheshukov O.Yu., Tkachev A.S., Kovayzin L.V., Chigintsev A.V., Shevchenko O.L. Metal Degassing in Vacuum-Chamber of Circulating Vacuum Degasser of JSC EVRAZ NTMK // Steel in Translation, 2023. Vol. 52, No. 10. – Pp. 920–924.
5. Smirnova E.A., Eliseeva I.A., Shapovalov A.N. The Degassing Laws for Railway Wheel Steel in a Vacuum Tank Degasser // Defect and Diffusion Forum, 2021. Vol. 410. – Pp. 269–274.
6. Yu S., Miettinen J., Louhenkilpi S. Numerical study on the removal of hydrogen and nitrogen from the melt of medium carbon steel in vacuum tank degasser // Materials Science Forum, 2013. Vol. 762. – Pp. 253–260.
7. Zhang J., Liu J., Yu S., Su X., Yang H. Bubble Growth and Floating Behavior during Degassing Process of Molten Steel / (N2, H2) System // ISIJ International, 2020. Vol. 60, No. 3. – Pp. 470–480.
8. Wang G., Zhang Q., Zhang Y., Cheng G., Zhang G. A mathematical model for dehydrogenation of molten steel in the vacuum degasser // Vacuum, 2023. Vol. 213. Article 112456.
9. Mamedov A.T., Babaev A.I., Ismailov N.Sh., Huseynov M.Ch., Guliyev F.T. Mastering the Production of Hot-Deformed Casing from 32Г2 Steel at “Baku Steel Company” Ltd. // Herald of the Azerbaijan Engineering Academy, 2022. Vol. 14, No. 4. – Pp. 48–55. https://doi.org/10.52171/2076-0515_2022_14_04_48_55
10. Mammadov A.T., Behbudlu I.A. Characteristics of Vacuum Refining of Low-Carbon and Low-Alloy Steels // International Journal on Technical and Physical Problems of Engineering, 2025. Vol. 17, No. 4 (Issue 65). – Pp. 100–106.
Downloads
Yayınlanmış
How to Cite
Sayı
Bölüm
License
Copyright (c) 2026 I.A. Behbudlu
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
