Adipin turşunun EPDM/BNK qarışıqlarının mexaniki xassələrinə və qocalmaya qarşı davamlılığına təsiri

Yazarlar

  • A.F. Məmmədova Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti (Bakı, Azərbaycan)
  • F.Ə. Əmirli Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti (Bakı, Azərbaycan)
  • İ.H. Mövlayev Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti (Bakı, Azərbaycan)
  • R.F. Xankişiyeva Radiasiya Problemləri İnstitutu (Bakı, Azərbaycan)

DOI:

https://doi.org/10.52171/herald.278

Anahtar Kelimeler:

BNK- EPDM- adipin turşusu- vulkanizasiya- texniki karbon- rezin kompozisiya

Özet

Məqalədə adipin turşusunun butadien-nitril (BNK) və etilen–propilen kauçukuna (EPDM) fiziki-mexaniki və kimyəvi xüsusiyyətlərinə müxtəlif nisbətlərdə təsiri araşdırılmışdır. Dörd müxtəlif kompozisiya hazırlanmışdır ki, burada BNK/EPDM nisbəti sabit (70/30 phr), doldurucular, aktivləşdiricilər, sürətləndiricilər və vulkanizasiyaedici agentləri sabit miqdarda saxlanılmış, adipin turşusunun miqdarı isə 0.0, 0.5, 1.0 və 3.0 kütlə nisbətində dəyişdirilmişdir. Qarışıqlar laboratoriya vərdənəsində hazırlanmış, optimallaşdırılmış vaxt və temperatur şəraitində vulkanizasiya olunmuşdur. Adipin turşusu, doymuş BNK və doymamış EPDM fazaları arasındakı qarşılıqlı təsiri yaxşılaşdırmaq üçün potensial vulkanizasiyaedici agent və fazalararası uyğunlaşma təmin edilmişdir. Adipin turşusunun təsiri ilə qırılmada möhkəmlik həddi, nisbi uzanma, bərklik, qocalmaya qarşı davamlılıq və s. təsiri sistematik şəkildə araşdırılmışdır. Nəticələr göstərmişdir ki, adipin turşusunun artan miqdarı vulkanizasiya kinetikasını dəyişdirir və fazalararası yapışmanı yaxşılaşdırır, bu da xüsusilə orta konsentrasiyalarda bəzi mexaniki xüsusiyyətlər və qocalmaya qarşı müqavimətin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmasına səbəb olur. Lakin, adipin turşusunun həddindən artıq miqdarı plastikləşmə təsirinin güclənməsinə gətirib çıxarır. Burada, avtomobil sənayesi, möhürləmə və digər sənaye sahələrində tətbiq olunan hibrid elastomerlərin mexaniki dayanıqlığının və ətraf mühit amillərinə qarşı uzunmüddətli stabilliyinin artırılması məqsədilə uyğun kompozisiya materialı hazırlanmışdır.

References

1. Mammadov Sh.M., Mammadova G.A., Khankishieva R.F., Amirov F.A., Azizova G.G., Movlaev I.G., Mammadov J.Sh. Investigation of the rheological structural parameters of a network of NBR-based vulcanizates with the participation of chlorine-containing. Journal of New Technology and Materials, 2023, Vol 13, iss. 1, pp.70-74

2. Mammadov Sh.M., Mammadova G.A., Khankishieva R.F., Amirov F.A., Azizova G.G., Movlaev I.G., Mammadov J.Sh. Properties of vulcanizates based on nitrile butadiene rubber in the occurrence of halomethyl-containing compounds. Functional Materials, 2023, Vol.30, No.3, pp. 393-397

3. Amirli F.A., Movlayev I.H., Aliyeva G.A., Mammadova A.F. Compositions based on modified and filled epoxy oligomer. Processes of Petrochemistry and Oil Refining, 2023, Vol. 24, No. 4, pp. 689-696

4. Movlayev I.G., Mammadova A.F., Huseynova N.M. Effect of triple modification of ethylene propylene rubber on the physical and mechanical properties of rubbers. The 2nd International scientific and practical conference “Innovative technologies for training and educating young people”, January 14-17, 2025, Boston, USA. International Science Group. 309 p.

5. Mammadov Sh., Mammadova G., Khankishiyeva R., Azizova G., Movlayev I., Mammadov J. The effect of composition and structure of NBR-based elastomer blends in the vulcanization process andstudy of their aging by exposure to heat and radiation, Chemıstry &Amp; Chemıcal Technology, 2023, Vol. 17, No. 4, pp. 829-835

6. Novakov I.A., Sidorenko N.V., Vaniev M.A. Phase stability and rheological characteristics of thermoplastic-polymerization-capable compound systems in the conditions of application of a mechanical field. Vestnik of Bashkir University, 2008, Vol.13, No. 4, pp. 911-915

7. Movlayev I.G., Mammadova A.F. Determination of the main parameters of the modified epoxide oligomer. International Science Group. International Science Journal of Engineering & Agriculture, 2024, Vol.3, No.6, pp.95-100

8. Amirli F.A., Movlayev I.H., Mammadova A.F. Study of the rheology properties of the mixture of terminal ethylene-propylene rubber with benzydamine-modified phenol-formaldehyde oligomer, Processes of Petrochemistry and Oil Refining, 2025, Vol. 24, № 4, pp. 229-239

9. Bagirzade R.Z., Agamaliev Z.Z., Mirzoyev V.G., Rasulov Ch.K. Modified para-cycloalkylphenolamine oligomeric film-forming agents for paints and coatings. “Technology and Techniques of Petrochemical and Oil & Gas Production”. Proceedings of the 7th International Scientific and Technical Conference. Omsk, April 24-28, 2017, p. 25

10. Aghamaliyev Z.Z. Production and properties of surface-active compositions based on oxyetized nonylphenol and alkylymidazolines. Processes of Petrochemistry and Oil Refining, 2021, Vol. 22, № 1, pp. 50-57

11. Aghamaliyev Z.Z., Naghiyeva M.V., Rasulov Ch.K. Synthesis of 2-hydroxy-3-(methylcyclohexenyl-isopropyl)-5-methylbenzylaminoethylnonyl imidazolines the thermostabilizers to polypropylene. ScientificNet. Publisher in Materials Science & Engineering. Switzerland, 2018, Vol. 935, pp. 155-159

12. Klyuchnikov O.R., Deberdeev R.Ya., Zaikov G.E. Low-temperature vulcanisation of unsaturated rubbers by C-nitrose systems. International Polymer Science and Technology. 2006, No. 3, pp. 51-56

13. Klyuchnikov O.R., Deberdeev R.Ya., Berlin Al.Al. Vulcanization of Unsaturated Rubbers with Mono-Nitrosoarenes. Doklady Physical Chemistry. 2004, № 1-3, pp. 199-202

14. Dyshyn O., Habibov I., Suleymanova A., Abasova S., Malikov R., Khankishiyeva T. Identifying of the mechanism formation of a natural nanocomposite in polymer composite materials. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies, 2023, Vol.2, iss.122, pp.24-31.

15. https://journal.ama.com.az/index.php/pub

Downloads

Yayınlanmış

2026-04-20

How to Cite

Məmmədova, A., Əmirli, F., Mövlayev, İ.H., & Xankişiyeva, R. (2026). Adipin turşunun EPDM/BNK qarışıqlarının mexaniki xassələrinə və qocalmaya qarşı davamlılığına təsiri. “Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının Xəbərləri, 18(1), 87–93. https://doi.org/10.52171/herald.278

Similar Articles

1 2 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.