Bulud əsaslı səhiyyə informasiya sistemlərinin qurulması: arxitektura, təhlükəsizlik və performans modelləşdirilməsi
DOI:
https://doi.org/10.52171/herald.405Anahtar Kelimeler:
bulud texnologiyası- səhiyyə informasiya sistemi- mikroservis arxitekturası- təhlükəsizlik modeli- performans analiziÖzet
Məqalədə bulud texnologiyaları əsasında səhiyyə informasiya sistemlərinin qurulmasının arxitektura prinsipləri, təhlükəsizlik mexanizmləri və performans modelləri kompleks şəkildə araşdırılmışdır. Müasir səhiyyə sektorunda məlumat həcminin sürətlə artması və xidmətlərin rəqəmsallaşması yüksək miqyaslana bilən, elastik və təhlükəsiz infrastrukturun tətbiqini zəruri edir. İşdə mikroservis əsaslı arxitektura, konteynerləşmə və hadisə əsaslı inteqrasiya modeli əsasında sistemin struktur həlli təqdim olunmuşdur. Məlumat təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə rol və atribut əsaslı giriş nəzarəti, şifrələmə mexanizmləri və audit sistemləri təhlil edilmişdir. Sistemin dayanıqlılığı və əlçatanlığı etibarlılıq və mövcudluq modelləri vasitəsilə riyazi olaraq əsaslandırılmışdır. Performans qiymətləndirilməsi üçün növbə nəzəriyyəsi (M/M/c modeli) tətbiq edilmiş və avtomatik miqyaslama strategiyalarının effektivliyi göstərilmişdir. Risklərin idarə olunması üçün formal təhlükə modeli təqdim edilmişdir. Nəticələr göstərir ki, bulud əsaslı səhiyyə informasiya sistemi yüksək təhlükəsizlik, optimallaşdırılmış resurs istifadəsi və davamlı xidmət təmin edə bilir.
References
1. Mell P., Grance T. The NIST Definition of Cloud Computing // NIST Special Publication 800-145, 2011. – National Institute of Standards and Technology. – DOI: https://doi.org/10.6028/NIST.SP.800-145
2. Adeoluwa A. Cloud computing in the healthcare industry: a systematic literature review // Global Journal of Information Technology: Emerging Technologies, 2023. – Vol. 13, Issue 2. – Pp. 64–71
3. Ali O., Shrestha A., Soar J., Wamba S. F. Cloud computing-enabled healthcare opportunities, issues, and applications: A systematic review // International Journal of Information Management, 2018. – Vol. 43. – Pp. 146–158.
4. Mehraeen E., Ghazisaeedi M., Farzi J., Mirshekari S. Security Challenges in Healthcare Cloud Computing: A Systematic Review // Global Journal of Health Science, 2017. – Vol. 9, Issue 3. – Pp. 157–168.
5. Kuo A. M. H. Opportunities and challenges of cloud computing to improve health care services // Journal of Medical Internet Research, 2011. – Vol. 13, Issue 3. – e67.
6. Abbasov E.E. Methods for Preventing Security Vulnerabilities in Software Systems. Herald of the Azerbaijan Engineering Academy, 2026, ONLINE, pp. 1–7. https://doi.org/10.52171/herald.412
Downloads
Yayınlanmış
How to Cite
Sayı
Bölüm
License
Copyright (c) 2026 E.E. Abbasov
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
